جزوه · فصل ششم · جلسه ۶۰ · معرفی سرفصل‌ها ← بازگشت به فهرست
📘 فصل ششم · جلسه ۶۰ معرفی سرفصل‌ها
📅 تاریخ: شنبه، ۳۱ مرداد ۱۴۰۵ 👤 مدرس: محمد عابدینی 🐚 Zsh · 🐧 Debian (کالی) · 📦 Red Hat
🖥️ قبل از شروع، یه مثال ساده:

تا الان با خط فرمان لینوکس کار کردیم، دستورات زدیم، فایل‌ها رو مدیریت کردیم، سرویس‌ها رو راه‌اندازی کردیم. اما دنیای لینوکس فقط خط فرمان نیست! توی این فصل، یاد می‌گیریم چطور محیط گرافیکی (GUI) رو نصب و پیکربندی کنیم، با دستگاه‌های مختلف کار کنیم، تنظیمات دسترسی (Accessibility) رو انجام بدیم و زبان و منطقه زمانی (Locale) رو تنظیم کنیم. این فصل به ما کمک می‌کند لینوکس رو به یک سیستم کامل و کاربرپسند تبدیل کنیم.

▍ مقدمه

پس از اتمام فصل پنجم که به مباحث راه‌اندازی سیستم، بوت لودر، سرویس‌ها و مجازی‌سازی پرداختیم، اکنون وارد فصل ششم می‌شویم. این فصل به محیط کاربری، تنظیمات گرافیکی، دستگاه‌ها و دسترس‌پذیری اختصاص دارد. درک این مباحث به شما کمک می‌کند تا لینوکس را برای استفاده روزمره یا محیط‌های کاری پیکربندی کنید.

🔑 چرا این فصل مهم است؟

در این فصل، با مفاهیمی آشنا می‌شوید که به شما امکان می‌دهند:

  • محیط گرافیکی (GUI) را روی لینوکس نصب و پیکربندی کنید.
  • دستگاه‌های مختلف (مانند چاپگر، اسکنر، ماوس و ...) را شناسایی و مدیریت کنید.
  • تنظیمات دسترس‌پذیری (Accessibility) را برای کاربران با نیازهای خاص انجام دهید.
  • تنظیمات زبان، منطقه زمانی و صفحه کلید را تغییر دهید.

▍ سرفصل‌های فصل ششم

این فصل شامل چهار بخش اصلی است که هر کدام به یکی از جنبه‌های مهم محیط کاربری در لینوکس می‌پردازد:

📌 بخش اول: نصب و پیکربندی محیط GUI

در این بخش، با محیط‌های گرافیکی (Desktop Environments) مانند GNOME، KDE، XFCE و ... آشنا می‌شوید و یاد می‌گیرید که چگونه آنها را روی لینوکس نصب و پیکربندی کنید. همچنین با Display Manager (مانند GDM، LightDM) و نحوه تنظیم رزولوشن، چند مانیتوره و ... آشنا می‌شوید.

📌 بخش دوم: معرفی انواع دستگاه‌ها در لینوکس

در این بخش، با نحوه شناسایی و مدیریت دستگاه‌های سخت‌افزاری در لینوکس آشنا می‌شوید. مباحثی مانند دستگاه‌های ذخیره‌سازی، دستگاه‌های ورودی/خروجی (ماوس، صفحه کلید، چاپگر)، دستگاه‌های صوتی و وب‌کم را بررسی می‌کنیم.

📌 بخش سوم: Accessibility (دسترس‌پذیری)

این بخش به تنظیمات دسترس‌پذیری اختصاص دارد. ابزارهایی مانند صفحه‌خوان (Screen Reader)، بزرگنمایی (Magnifier)، صفحه کلید مجازی (On-Screen Keyboard) و تنظیمات مربوط به کاربران با نیازهای خاص را بررسی می‌کنیم.

📌 بخش چهارم: تنظیمات زبان و جغرافیا

در این بخش، با تنظیمات زبان (Language)، منطقه زمانی (Timezone)، صفحه کلید (Keyboard Layout) و قالب تاریخ و اعداد (Locale) آشنا می‌شوید و یاد می‌گیرید که چگونه آنها را تغییر دهید.

تنظیمات زبان و منطقه زمانی در آزمون‌های لینوکس (مانند LPIC) بسیار پرتکرار است. حتماً دستورات timedatectl، localectl و dpkg-reconfigure locales را یاد بگیرید.

▍ پیش‌نیازهای این فصل

برای بهره‌مندی کامل از این فصل، بهتر است با مباحث زیر آشنایی داشته باشید:

▍ ابزارهای مفید برای این فصل

در طول این فصل با ابزارهای زیر کار خواهید کرد:

ابزار کاربرد
apt install gnome نصب محیط گرافیکی GNOME
timedatectl مدیریت منطقه زمانی و تاریخ
localectl مدیریت تنظیمات زبان و locale
dpkg-reconfigure locales پیکربندی زبان‌های پشتیبانی‌شده (دبیان)
gnome-control-center تنظیمات گرافیکی GNOME
lspci شناسایی دستگاه‌های PCI
lsusb شناسایی دستگاه‌های USB
✅ تمرین پیشنهادی:
  • با دستور timedatectl منطقه زمانی خود را به Asia/Tehran تغییر دهید.
  • با دستور localectl زبان سیستم را به fa_IR.UTF-8 تغییر دهید.
  • با lspci و lsusb دستگاه‌های متصل به سیستم خود را شناسایی کنید.
  • اگر محیط گرافیکی نصب دارید، با gnome-control-center یا معادل آن در محیط دسکتاپ خود آشنا شوید.